O poczwórnym źródle dynamiki społecznej. Filozofia społeczna Leona Chwistka

Karol Chrobak

Przedmiotem  tekstu jest zrekonstruowanie filozoficzno-społecznych poglądów Leona Chwistka. Kluczowym punktem odniesienia proponowanej interpretacji są założenia metodologiczne Chwistka, które znalazły swoją manifestację przede wszystkim w jego pracach logicznych, matematycznych i filozoficznych. Na bazie założeń nominalistycznych i racjonalistycznych Chwistek formułuje koncepcję pluralistycznej epistemologii, a w ślad za tym ideał relatywizmu etycznego i pluralizmu światopoglądowego. Stanowią one ramy formułowanej później przez Chwistka filozofii społecznej i filozofii kultury. Kluczowymi kategoriami, które określają proponowaną przez niego wizję społeczeństwa są „kultura średnia” i „kultura wysoka”. Chwistek był bowiem przekonany, że kulturowy rozwój społeczeństwa jest ściśle zależny od relacji, jakie zachodzą pomiędzy tymi dwoma grupami społecznymi. Jego pogląd w tej kwestii zdawał się ewoluować od elitarnego – rozwijanego w latach dwudziestych – aż po egalitarny, który pojawia się w jego tekstach w połowie lat trzydziestych.

DOI: 10.37240/AHFiMS.2019.64.11

64-chrobak

Słowa kluczowe: nominalizm · zdrowy rozsądek · teoria wielości rzeczywistości · pluralizm światopoglądowy · sztuka awangardowa

Karol Chrobak – dr hab., adiunkt w Zakładzie Filozofii na Wydziale Nauk Społecznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) w Warszawie. Zainteresowania naukowe autora dotyczą przede wszystkim antropologii filozoficznej, filozofii kultury i filozofii społecznej. Jest autorem dwóch monografii filozoficznych: jednej poświęconej filozofii życia Helmutha Plessnera (Między naturą a kulturą, Warszawa 2014), a drugiej – teorii wielości rzeczywistości Leona Chwistka (Niejedna rzeczywistość, Kraków 2004). Jest także tłumaczem tekstów filozoficznych. Ostatnio opublikował wybór tekstów Leona Chwistka poświęconych teorii wielości rzeczywistości, które przetłumaczył i opatrzył tekstami wprowadzającymi (Leon Chwistek. The Plurality of Realities: Collected Essays, Kraków 2018).

ORCID: 0000-0002-0922-5252   »  

Switch to English version

Przeglądany tom

Pismo założone przez Leszka Kołakowskiego, Bronisława Baczkę i Jana Garewicza ukazuje się nieprzerwanie od 1957 r.

Instytut Filozofii i Socjologii PAN Archiwum Warszawskiej Szkoły Historii Idei Bibliografia Filozofii Polskiej The Interlocutor Wydawnictwo IFiS PAN Polskie Towarzystwo Filozoficzne
© Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej 1957-2010.